Bebeğim neden gece sık uyanıyor?

Küçük bebeklerin (ilk 3-4 ay) gelişimsel olarak gece sık uyanması beklenen bir durumdur. Hızlı büyüme ve gelişme, bebeğin mide kapasitesinin az olması ilk aylarda bebeklerin beslenmek için 2-3 saatte bir uyanmasına neden olur. Tabii ki sık uyanmak, evrimsel olarak henüz çok hassas ve kırılgan olan küçük bir bebeğin ebeveyn bakım ve gözetimini sağlayarak hayatta kalma şansını artıran bir önlem olarak da düşünülebilir.

Bu aylardan sonra, yavaş yavaş sinir sisteminin ve uyku fizyolojisinin olgunlaşma süreci ile bebekler daha uzun süreler boyunca uyumaya başlayabilirler. Bazı bebeklerin yaklaşık 6 ay civarında gece boyunca uyuyabileceği bilinse de çoğu bebek beslenmek ya da başka ihtiyaçlar nedeniyle gecede birkaç kez uyanabilir. Bu noktada, bu bilgilerin ortalamalara bakılarak verildiğini, her bebeğin aynı olmadığını, gelişim süreçlerinin farklı olabileceğini vurgulamakta fayda var.

Peki, bebeğin gelişim basamağının neresinde olduğuna bakılmaksızın, geceleri sık uyanmasına neden olabilecek ve uygun müdahalelerle düzeltilebilecek durumlar neler olabilir?

  1. Tıbbi sorunlar: Öncelikle bebeği uykusundan uyandırabilecek, altta yatan tıbbi bir sorun olup olmadığından emin olmak için mutlaka bir çocuk doktoru muayenesi gerekir. Bu sorunlar arasında; reflü, alerji, sindirim sorunları, apne, kolik, üst solunum yolu enfeksiyonları, diş çıkarma, duysal bütünleme bozukluğu, özel gereksinimli bebekler vs sayılabilir.
  2. Gündüz yetersiz uykular sonucunda bebeğin aşırı yorgun halde akşam uykusuna yatırılması: Aşırı yorgunluk bebek için stres demektir ve bunun sonucunda vücutta yüksek seyreden, kortizol adını verdiğimiz stres hormonu bebeğin bazen uykuya dalmasını güçleştirebilir, uykusunun kalitesini bozarak, gece sık uyanmasına ve bazen de sabah erken uyanmasına neden olabilir.
  3. Gece uykuya geç yatma: Yine ilk maddedeki nedenle (aşırı yorgunluk = stres), gündüz son uyku bitimi ile gece uykuya yatırma arasındaki zamanın, yani uyanık kaldığı sürenin gereğinden uzun olması bebeğin sık uyanmasına neden olabilir.
  4. Gündüz uykularının çok uzun olması: Bebek, gündüz gereğinden fazla uyuduğunda, gece için yeterli uyku baskısı oluşmadığı için sık uyanabilir, uyandığında kısa sürede uykuya geri dönemeyebilir.
  5. Alışkanlıklar: Bebeği uyutmak için verilen destekler (sallama, emzirme vs) gece uyandığında uykuya geri dönmesini güçleştirerek uyanmasına neden olabilir. Ayrıca gece uyanmalarında her seferinde farklı bir yöntemle uykuya döndürmeye çalışmak da bebeğin kafasını karıştırabilir ve sık uyanmasına neden olabilir. Örneğin bir uyandığında sallayarak uyutup, sonraki uyanmada ebeveyn yatağına götürmek vb.
  6. Bebeğin aç olması: Bu durum ebeveynlerin en çok aklına gelen seçenektir diye düşünüyorum. Bebeğin ayına göre ne kadar besin alması gerektiği, gece beslenmesinin gerekli olup olmadığı, çocuk doktoru tarafından belirlenmeli, bu ihtiyacın mümkün olduğunca gündüz saatlerinde karşılanması hedeflenmelidir. Yani, gündüz beslenmesi yetersiz olan bebekler, bu açığı karşılamak için gece beslenmeye ihtiyaç duyabilirler.
  7. Uyku öncesinde bebeğin aşırı uyarılması, rahatlatıcı bir ortamın ve uyku öncesi rutinin olmaması ve ekran maruziyeti de sık uyanmaya neden olabilir.
  8. Uyarıcı özelliği olan ya da sindirim sisteminde rahatsızlığa neden olabilecek yiyeceklerin, emziren bir anne tarafından ya da ek gıdaya geçmiş bir bebek tarafından doğrudan tüketilmesi gece uykusunu olumsuz etkileyebilir.
  9. Oda koşullarının uygunsuz olması: Bebeğin odasının ışık, gürültü ve ısı açısından uygun olmaması ve odanın dizaynı ve içeriğinin uyarıcı nitelikte olması, gece uyanmalarına neden olabilir. (gürültülü ortam, odaya dışardan ışık gelmesi, odanın çok sıcak ya da çok soğuk olması, odada uyarıcı oyuncak, duvar süslemeleri vb)
  10. Geçici ve dönemsel olarak gece uykusunu olumsuz etkileyebilecek nedenler arasında gelişimsel olarak belli zamanlarda görülen uyku geçişleri (gerilemeleri), ayrılık anksiyetesi ve lohusalık depresyonu bulunur.
 
Sonuç olarak, bebeğinizin gece uyanmalarının gelişimsel olarak normal sınırlar içinde olup olmadığını tespit etmek, değilse altta yatan tüm nedenleri araştırmak ve bunlara çözüm bulmak, hem bebeğinizin hem de tüm ailenin ihtiyacı olan uykuyu alarak sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürmesine büyük katkısı olacaktır.

Sevgiyle kalın heart